EPİLEPSİ HASTALIĞI (Sara Hastalığı)

EPİLEPSİ NEDİR?

Halk dilinde sara hastalığı olarak da bilinen epilepsi hastalığı; beyinin normal çalışmasının, beyin ve sinir hücrelerinde kısa süreli meydana gelen normal olmayan elektriksel aktivite sonucu bozulması ile oluşan ve kendini epileptik (sara) nöbetleri ile gösteren bir hastalıktır.

Bu hastalık oldukça yaygın olupi ülkemizde ve dünyada görülmeme sıklığı % 0,5 ile %1 arasındadır. Cinsiyetin hastalığın görülme olasılığına bir etkisi yoktur.

Herhangi bir yaş grubuna özgü olmayan bu hastalık, ilk 16 yaşa kadar ve 65 yaşından sonra görülme sıklığı daha fazladır. Hatta ilk 16 yaşa kadar en sık görülen nörolojik hastalıktır.

Hastalığın teşhisinde anne ve babaya çok önemli görevler düşmektedir. Özellikle aşağıdaki bulguların bir kısmını gözlemlemişseniz, bir uzmandan yardım almanızda fayda vardır;

*Çocuğun arada bir ağzını şapırdatması

*Kol ve bacaklarında ani sıçramalar-irkilmeler olması,

*Burnuna kimsenin duymadığı kötü koku gelmesi (örneğin yanmış lastik kokusu)

*Çocuğun arada bir gözünün dalması, bir yere birkaç saniye boş boş bakması gibi durumlar gözlemlenebilir.

EPİLEPSİ HASTALIĞI NEDEN OLUR?

Bir çok faktör bu hastalığa sebebiyet vermektedir. Başlıca sebepleri;

 

• Hipokampal skleroz

MR görüntülemesinde sol hipokampal skleroz (sarı ok) olan beyin . Hipokampus solda sağ tarafa göre daha küçük ve aynı zamanda parlak görünüyor

 

• Beyin tümörleri
• Hipoksik-iskemik beyin hasarları (Oksijensiz ve az oksijene bağlı hücre ölümleri)
• Merkezi sinir sistemi enfeksiyonları
• Bağışıklık sistemine bağlı iltihaplar
• Beyin dokusunun gelişimsel bozuklukları,
• Beyin damarlarında gelişimsel bozukluklar
• Kalıtımsal hastalıklar ve genetik nedenler.

Tüm gelişmelere rağmen sebebiyeti ortaya konulamamış epilepsi hastalıklarıda vardır.

EPİLEPSİ NÖBET TİPLERİ VE NÖBET ANINDA YAPILMASI GEREKENLER NELERDİR?

Çoğunlukla nöbet ile ilgili bilinenler bilinç kaybı, kasılma, ağızdan köpük gelmesi şeklindedir. Bu durumlara ek olarak kişinin donup kalması, boş bakması, cevapsızlık ile karakterize ataklar, bazen ağızda yalanma yutkunma çiğneme hareketleri, ani başlayıp ani sonlanan anormal kol, bacak hareketleri, garip sesler çıkartma gibi kolayca fark edilen davranış anormallikleri ya da etraftaki kişilerin duymadığı ses veya koku duyma hali, mide bulantısı hissi, gözü açık rüya görme hissi, gibi sadece hastanın hissettiği duyumsamalar şeklinde dışarıdan hiçbir anormalliğin fark edilmediği gelip geçici hisler şeklinde de olabiliyor.

Epilepsi Nöbetleri  parsiyel  (fokal) ve jenaralize olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır.

Parsiyel Nöbetler;

Beynin kısıtlı bir bölgesinde başlarlar ve  o kısıtlı bölgede kalabileceği gibi  anormal elektriksel aktivetinin kuvvetine ve yayılım hızına bağlı olarak etraf alanlara veya daha uzak alanlara da yayılabilir. Bu tip nöbetlerde beynin tamamı aynı zamanda etkilenmez.

Jeneralize Nöbetler;

Anormal Elektriksel aktivite ya başlangıçtan itibaren aynı zamanlı olarak tüm beyin bölgelerini etkiler ya da parsiyel nöbetlerde olduğu gibi sınırlı bir alandan başlayıp beynin diğer tüm alanlarına yayılması ile jeneralize hale gelir (ki bu tip nöbetler sekonder jeneralize nöbetler olarak adlandırılır).

Epilepsi Nöbeti Ne Zaman Gerçekleşir?
Ataklar sebepsiz yere oluşabileceği gibi, açlık, ateşli hastalıklar, birlikte kullanılan diğer ilaçlar, uyku sırasında veya bazı hastalarda da uykusuz kalmakla ortaya çıkabilmektedir.

 

Epilepsi Nöbeti Gözlendiğinde Ne Yapılmalı?
Hasta epilepsi nöbeti geçirdiği sürece, hastaya hiçbir şekilde müdahale edilmemelidir. Hastanın ağzını açmak için dişlerinin arasına parmak, kaşık sokmaya çalışmak veya kasılmalara engel olmak için tutmak bastırmak ile hastaya zarar verebilir.

Normal şartlar altında atak kendiliğinden maksimum 1-2 dk içinde sonlanır. Eğer epileptik atak bu sürede sonlanmıyorsa hasta mutlaka hastaneye götürülmelidir. Hasta epilepsi nöbeti geçirdiği sırada sadece çevre faktörlerin ona zarar vermesini engellemek adına önlem almak gerekebilir.

• Hastanın nöbet geçirdiği sırada düşme ve kasılma gibi durumlarda etrafta hastaya zarar verebilecek keskin bir obje veya sert bir cisim varsa hasta o tehlikeden uzaklaştırılmalıdır.
• Kriz anında hastanın boğazını sıkan, sıkı bağlanmış kravat, eşarp gibi giysiler hastanın rahat nefes alabilmesi için gevşetilmelidir.
• Hastaya soğan, kolonya vb koklatmanın epilepsi nöbetlerinde tedavi edici hiçbir anlamı yoktur.
• Nöbet geçiren bir hastanın yakınları ya da çevresindeki insanlar tarafından kol ve bacaklarının tutulması, bastırarak kontrol altına alınmaya çalışılması omuz çıkığı oluşması gibi ortopedik sorunlara sebebiyet verebilir.
• Hasta kasılırken ağzını açmaya çalışmak; çene çıkığı, dişlerini kırma, açmaya çalışan kişinin parmaklarının hasta tarafından ısırılması, kanamaya sebep olma gibi pek çok olumsuzluklara sebebiyet verebilir.
• Kişi kendine geldikten sonra yorgunluk hissedebilir, geçici olarak bilinç kaybı, sersemlik durumu söz konusu olabilir. Bu yüzden hasta bir süre dinlendirilmelidir.

EPİLEPSİ HASTALIĞI NASIL TEDAVİ EDİLİR?

İlaç Tedavisi

İlaç tedavisi ile planlama yapılabilir ancak ilaçlar hastalığı iyileştirici değil, belirtilerini ortadan kaldırıcı etkiye sahiptir..

Epilepsi Cerrahisi

Epilepsi cerrahisi için uygun bulunan kişiler bu yöntemle başarıyla tedavi edilebilmektedir.

Pil Uygulaması

Epilepsi tedavisinde uygulanan bir başka yöntem de beyine pil uygulamalarıdır. Nörolojik Bilimler Merkezi’nde pil uygulamasına uygun hasta seçimi sonrasında Nöroşirurji Bölümü tarafından pil yerleşimi uygun operasyonla gerçekleştirilir.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir