X
En iyimser tabloda bile can kaybı 18 bin
8 okunma

En iyimser tabloda bile can kaybı 18 bin

ABONE OL
Ocak 6, 2022 00:39
En iyimser tabloda bile can kaybı 18 bin
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Bilim Akademisi üyesi Prof. Dr. Naci Görür, büyük Marmara zelzelesinin 20’nci yıl dönümünde Milliyet aracılığıyla değerli iletiler verdi. Prof. Dr. Naci Görür’e nazaran ortadan geçen 20 yıllık müddete karşın İstanbul genelinde zelzele hazırlıkları kâfi düzeyde değil.

“17 Ağustos’tan bugüne kadar yapılan çalışmalara not verecek olursam 10 üzerinde 4 veririm” diyen Prof. Dr. Görür, İstanbul’daki 1.8 milyona yakın binanın yüzde 60’ının risk altında bulunduğunu vurguladı. Görür “Büyük zelzelede İstanbul’da yalnızca yüzde 1 binanın yıkılacağını öngören bir araştırma yapmıştık. Her bir binada yalnızca beş kişi yaşıyor olsa 90 bin vefat yapar. Beş kişi değil de yalnızca bir kişi hayatını kaybetse bile 18 bin insan yapar. Ağır bir tablo değil mi?” dedi. İşte Prof. Dr. Görür’ün tespitleri:

‘2029’a kadar risk yüzde 62’

“Marmara’nın tabanını karış karış inceledik. Marmara Ereğlisi’nden Adalar’a kadar olan 79 kilometrelik yarar güç birikimi var. Kırılma bu yarar 7.2 büyüklüğünde zelzele yaratır. 2029’a kadar sarsıntı riski yüzde 62. İstanbul’da 1.8 milyona yakın bina var. Büyük zelzelede İstanbul’da yalnızca yüzde 1 binanın yıkılacağını öngören bir araştırma yapmıştık. Her bir binada yalnızca beş kişi yaşıyor olsa 90 bin mevt yapar. Beş kişi değil de yalnızca bir kişi hayatını kaybetse bile 18 bin insan yapar. Ağır bir tablo.

1.8 milyona yakın binanın yüzde 60’dan fazlası mühendislik hizmeti görmemiş. Yapıların birçoğu gecekondu niteliğinde ve güzel materyalle yapılmamış. İstanbul’da ruhsatı olan binalar bile kontrolden uzak. Zelzeleden yalnızca kamu binaları mı etkilenecek? Asıl risk vatandaşın yaşadığı binalarda. Sarsıntı olmadan bile binalar yıkılıyorsa durup çok önemli düşünmek gerekir. Yer etüdlerine ne kadar değer veriliyor? Hala müdafaa duvarları yahut bina yaparken gerekli mühendislik hizmeti tam manasıyla verilmiyor. Temel açıyorsunuz, peş peşe heyelan ve kaymalarla binalar yıkılıyor. İstanbul 40 saniyelik büyük sarsıntıya nasıl dayanacak? Asıl değerli olan milyonlarca insanın yaşadığı meskenlerin durumu. Tehlike ve risk haritaları hazırlanmadı. Kentsel dönüşümde yanılgılar yapılıyor. Zelzele odaklı elden geçirme çok az.”

‘En çok kıyılar etkilenir’

“Büyük zelzeleden en çok İstanbul kıyıları etkilenir. Sağlam yer ve binalar tehlike yaşamaz. Kentte yeni binalar, gökdelenler ve siteler yapılıyor. Yeni yapılan binaların kanunların öngördüğü kontrolden geçip geçmediğini tam olarak bilmiyoruz. İstanbul’da tarihi yapıların birçoğu büyük zelzelede hasar alacak. Çalışmalar yetersiz. Tarihi yapılar önemli risk altında. Büyük zelzelede en stratejik yerler barajlar olacak. Şayet barajlar da çökerse felaketin boyutu iki katına çıkar. Barajların gözden geçirilmesi gerekir. Sorun yalnızca barajların beton gövdesiyle alakalı değil. Zelzelede su kütlesinin hareketi, heyelan riski, deniz suyunun karışması sıkıntılarını kapsıyor. Nasıl ki viyadükler güçlendirildi, barajların da güçlendirilmesi gerekir.”

‘Tsunami riski var’

“Büyük zelzelede tsunami riski her vakit kelam konusu. Lakin bu risk zelzeleden fazla deniz içinde oluşacak heyelanlarla alakalı. Tsunami için hassas yer Çınarcık. Boğaz köprülerinde sarsıntıya bağlı risk bulunmuyor. Yaya üst geçitleri de sarsıntıda ziyan görecek riskli yapılar ortasında. İstanbul’un sarsıntıda en zayıf karnı elektrik ve doğalgaz şebekeleri ile trafolar. Sarsıntıda elektrik meşakkati çekileceğini söylememiz gerekir. Elektrik şebekeleri bir an evvel zelzele inançlı hale getirilmelidir.”

 

 

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.