DOLAR 9,28580.25%
EURO 10,77040.2%
ALTIN 525,55-0,13
BITCOIN 566932-0,37%
İstanbul
15°

PARÇALI BULUTLU

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Gerilim Altındayken Bedenin Salgıladığı Hormonlar Hakkında Yaşantınıza İstikamet Verecek Bilgiler
  • DoktoraSoruSor
  • Genel
  • Gerilim Altındayken Bedenin Salgıladığı Hormonlar Hakkında Yaşantınıza İstikamet Verecek Bilgiler

Gerilim Altındayken Bedenin Salgıladığı Hormonlar Hakkında Yaşantınıza İstikamet Verecek Bilgiler

ABONE OL
12 Ekim 2021 04:42
Gerilim Altındayken Bedenin Salgıladığı Hormonlar Hakkında Yaşantınıza İstikamet Verecek Bilgiler
0

BEĞENDİM

ABONE OL


‘İnsan’ denilen şey ne kadar değişik, değil mi? Dünyayı algılama halimiz, algılarımıza nazaran hissettiklerimiz, hissettiklerimize nazaran verdiğimiz yansılar ve yansıların de sonucunda ömürden aldığımız tat, deneyimlediğimiz anlar.. Hepsi tek bir şeye, bedenimizin salgıladığı hormonlara bağlı olduğunu söylesem, inanır mıydınız? 

Yaşam, tecrübe denen bütün anların uç uca eklenip, birleştirilmiş halidir… Münasebetiyle insanın vücudunun iç düzeneklerini anlayacak ve yönlendirecek olma yetisi, tüm ömrünü değiştirecek güce sahip olması manasına gelmektedir.

Şimdi ise bunu bilimle harmanlayıp, kanıtlama vaktidir.

‘İnsan’ denilen şey ne kadar değişik, değil mi? Dünyayı algılama biçimimiz, algılarımıza nazaran hissettiklerimiz, hissettiklerimize nazaran verdiğimiz reaksiyonlar ve reaksiyonların de sonucunda ömürden aldığımız tat, deneyimlediğimiz anlar.. Hepsi tek bir şeye, bedenimizin salgıladığı hormonlara bağlı olduğunu söylesem, inanır mıydınız? 

Hayat, tecrübe denen bütün anların uç uca eklenip, birleştirilmiş halidir… Hasebiyle insanın vücudunun iç sistemlerini anlayacak ve yönlendirecek olma yetisi, tüm hayatını değiştirecek güce sahip olması manasına gelmektedir.

Artık ise bunu bilimle harmanlayıp, kanıtlama vaktidir.

Dopamin

Birçokları tarafından bağımlılık sözü ile özdeşleşmiş olan; motive olunan iş yapıldığı sırada motivasyonu sağlamak gayesiyle salgılanan dopamin ile başlamak gerektiğini düşündüm. 

Bağımlılık yapan sigara, alkol, uyuşturucu üzere unsurlar bedende dopamin salgılanmasını sağlayarak motivasyon arttırır. Uzun periyodik dopaminin dışarıdan tetiklenerek salgılanması da, ki buna husus bağımlılığı diyoruz, bedeni tembelleştirerek dopamin salgılanmasını azaltır. Olağan hayatlarında da bu beşerler motivasyon, konsantrasyon meseleleri çektikleri için ve tetikleyici olarak bu hususların tekrar bedene alınmasını istemek durumunda kalırlar. 

Lakin her şeyin olduğu üzere dopaminin de fazlası ziyan. Şöyle ki; dopaminin fazlası psikoza, şizofreniye neden oluyor. Dopamin oranı arttıkça, beyin alakasız durumlar ortasında münasebet kurmaya ve gerçeklikten kopmaya başlıyor. Anti-depresan ilaçlar dopamin düzeyini azaltmaya yönelik kullanılıyor. Ayrıyeten bilhassa esrar ve kokain de dopamin düzeyini artırarak hayal görmeye sebep oluyor. Hatta bunlar beşerde kalıcı tesir de bırakabiliyor. Şayet bedenin hali hazırda salgıladığı dopamin ölçüsü fazla ise ve siz de bu salınımı artıracak hususlar kullanıyorsanız şizofreni sürecini hızlandırıyorsunuz demektir.

Adrenalin

Birçoğumuzun isim olarak bildiği; bedende kaygı ve heyecan durumunda salgılanması artan hormondur. Ayrıyeten çok sinirlendiğimiz vakitlerde, huduttan elimizin ayağımızın boşaldığı durumlarda da salınımı artar. 

Adrenalinin bağımlılık yapan bir özelliği vardır. Adrenaline isterik bir durumda olan beden bir halde insanı, adrenalin aktivitesi arayışına sokar… Genelde tabiat sporlarıyla uğraşanlarda, yarışçılarda rastlanası bir durumdur. Endişe sinemalarına ziyadesiyle ilgili insanlarda da birebir durum kelam bahsidir. 

Beden gerilim altındayken hormonların salınımından sorumlu organımız hipotalamus, hipofiz bezine bir ikaz gönderir ve adrenalin salgılaması gerektiğini iletir. 

Adrenalin’in en önemli misyonu ise bu şekil gerilimli durumlarda kanı parmak uçları, burun, kulak üzere kılcal damarlardan çekip, kol üzere daha geniş kas kümelerine göndermektir ki bu hareket, sizin mevcut durumla savaşmanız için gelişmiştir. Gerilim altındayken bir anda güçlenmenizin nedeni budur.

Noradrenalin

Bu hormon hakkında çok fazla bilgi sahibi değildim, ta ki ‘Türkiye’nin Freud’u’ olarak bilinen Nusret Kaya’yı dinleyene kadar. Sevgili Nusret Kaya diyor ki, bu hormon Taş Periyodunda yaşayan insanların alt beyninde fazlaca salgılanan ve onlara ‘saldır, yakala ve ye’ komutunu veren bir kimyasaldır. Sonuç olarak da insanoğlunun bu nedenle savaşa merak saldığını söylüyor. 

Noradrenalin de bedendeki damarları büzüştürerek, tansiyonu yükseltir ve böylelikle bizlere, daha seri hareket edebilme yeteneği sağlar. Kısaca, insan şayet kaçmak zorunda ise koşabilmesi için kanı daha çok bacak kaslarına gönderir ki kaçabilesin. 

Noradrenalin ile adrenalin, gerilim ya da tehlike anındayken ‘savaş ya da kaç’ kararının verilmesi üzerine komutlar gönderir. İnsan zihni de bu hormonlara nazaran bir karar alır ve bizler de bunun sonucunda ya kalır savaşmayı tercih ederiz ya da kaçmayı..

Adrenalin ve Noradrenalin hormonlarını öğrendiğimize nazaran artık gerilimle özdeşleşmiş olan ve hayatımızı neredeyse büsbütün etkileyen öbür hormona geçelim..

Kortizol

Gerilim hormonu olarak bilinir. Stres-tehlike altında salgılanan adrenalin ve noradrenalin hormonlarının verdiği komuta nazaran bedenin muhtaçlığı olan enerjiyi saniyeler içinde yağları yakıp glikoza çevirerek elde etmenizi sağlar ki kendinizi koruyup kollayacak güce kavuşasınız. Kimi durumlar olur hani, adım atabilmek sizin için mucizedir ya da bir arbedede aldığınız bir darbe sonrası hareket edemez hale gelirsiniz lakin bir anda bir güç gelir, anlık bir güç. Ya da geçirilen bir trafik kazası sonrası tekrar ‘ilahi bir güç’ tarafından, yapamamanız gereken bir şey yaparsınız. İşte bu gücün yaratıcısıdır kortizol hormonu. 

‘Ne de hoş hormonmuş, keşke en çok bunu salgılasak’ diyor olabilirsiniz lakin erken karar vermemeniz gerektiğini artık anlayacaksınız. 

Bu hoş yanlarının yanında kortizol, başta da denildiği üzere gerilim hormonudur. Ve işin içinde gerilim varsa emin olun bizim zararımıza olan çok şey vardır.. 

Bu hormon güç sağlayabilmek ismine glikoz ürettiği için, bağışıklık sisteminize bir nevi darbe vurur ve bu süreçte olağanda daha fazla dışarıdan gelebilecek hastalıklara açık hale gelirsiniz. Şayet geçmişte olduğunuzdan daha sık hasta oluyorsanız, bunun sebebini tahminen de daha fazla gerilimli olmanıza bağlamanın vakti gelmiştir. 

Bedeninizin anlık olarak kendini yenilediğini, ufak tefek sıkıntıları size hissettirmeden kendi içinde çözdüğünü biliyorsunuz, değil mi? Mesela yaralarınızın kabuk bağlaması, daha sonra uygunlaşması buna en hoş örnektir. İşte kortizol bunu da engelliyor.

Yani gerilim altındayken bağışıklığınız azalıyor, hasta oluyorsunuz, beden kendi kendini yenileyemiyor. Ruhsal sorunlar, post travmatik gerilim bozukluğu, depresyon üzere rahatsızlıkların da kortizol ölçüsünü yükselttiğini göz önüne alırsak, varın siz düşünün.. 

Bu hormonun salınımını azaltmak için öncelikle uykumuza çok ancak çok dikkat etmemiz gerekli. Tek bir uykusuz geceden sonra bile kortizolun bedende 2 kat arttığı biliniyor. 

Ayrıyeten bir enteresan bilgi daha: Sabaha karşı kandaki kortizol seviyesi azalır. Bu nedenledir ki en fazla vefatlar, sabaha karşı meydana gelir..

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.